1
00:00:06,172 --> 00:00:11,469
LOẠT PHIM TÀI LIỆU NETFLIX
2
00:00:23,648 --> 00:00:26,401
Cá heo có gì đó rất kỳ diệu.
3
00:00:30,947 --> 00:00:32,866
Chúng có vẻ rất thân thiện.
4
00:00:35,368 --> 00:00:37,162
Song cũng rất thần bí.
5
00:00:41,207 --> 00:00:43,251
Chúng rõ ràng là rất thông minh.
6
00:00:46,713 --> 00:00:47,797
Và nhanh nhẹn.
7
00:00:56,765 --> 00:01:00,643
Nhưng những điều ta biết
vẫn chỉ là phần nổi trên bề mặt thôi.
8
00:01:05,940 --> 00:01:08,943
Giờ khi ta có thể đắm mình
vào thế giới của chúng,
9
00:01:09,486 --> 00:01:12,655
ta sẽ khám phá ra được
rằng chúng phức tạp thế nào.
10
00:01:21,414 --> 00:01:23,041
Và khi càng nhìn sâu hơn,
11
00:01:24,250 --> 00:01:26,252
ta càng thấy chúng có vẻ giống ta.
12
00:01:37,847 --> 00:01:42,018
CÁ HEO
13
00:01:45,105 --> 00:01:46,940
BAHAMAS
BẮC ĐẠI TÂY DƯƠNG
14
00:01:47,023 --> 00:01:49,526
NHIỆT ĐỘ NƯỚC 26 ĐỘ C
15
00:01:52,695 --> 00:01:56,533
Được sinh ra trong một thế giới
nơi thậm chí nó không thể thở,
16
00:01:57,784 --> 00:01:59,744
chú cá heo đốm Đại Tây Dương con
17
00:01:59,828 --> 00:02:02,789
còn phải học hỏi nhiều
về việc sống sót ngoài biển.
18
00:02:06,835 --> 00:02:09,712
Thật tốt là nó có con khác
để chỉ dạy cho mình.
19
00:02:13,883 --> 00:02:14,801
Cá mẹ.
20
00:02:19,514 --> 00:02:22,642
Cùng một nhóm đông đảo
gồm gia đình và bạn bè.
21
00:02:38,992 --> 00:02:40,869
Chúng sẽ giúp dạy nó
22
00:02:41,661 --> 00:02:43,246
cách tìm thức ăn
23
00:02:45,248 --> 00:02:47,792
và cách tránh các mối đe dọa.
24
00:02:54,257 --> 00:02:56,634
Nhưng xã hội cá heo rất phức tạp.
25
00:02:58,136 --> 00:02:59,762
Thử thách lớn nhất
26
00:02:59,846 --> 00:03:02,015
là học được cách hòa nhập.
27
00:03:15,028 --> 00:03:17,322
Những vùng nước nông ấm áp này
28
00:03:17,405 --> 00:03:19,949
cũng là nhà của một loài khác.
29
00:03:21,784 --> 00:03:23,578
Cá heo mũi chai.
30
00:03:31,211 --> 00:03:35,465
Đây có vẻ là một nơi hoàn hảo
để cá mẹ nuôi dưỡng cá con mới sinh.
31
00:03:37,592 --> 00:03:41,054
Nhưng ngay cả ở đây,
thì cuộc sống cũng không dễ dàng.
32
00:03:49,354 --> 00:03:51,064
Chúng đang bị bám đuôi.
33
00:03:55,735 --> 00:03:57,153
Một nhóm các con đực
34
00:03:58,071 --> 00:03:59,572
đang tìm bạn tình.
35
00:04:02,784 --> 00:04:05,620
Có thể chúng sẽ tấn công cá con
để bắt cá mẹ.
36
00:04:17,966 --> 00:04:20,176
Thêm nhiều cá heo tham gia rượt đuổi.
37
00:04:28,351 --> 00:04:31,271
Cá mẹ cố hết sức để bảo vệ con mình.
38
00:04:39,195 --> 00:04:40,280
Cuối cùng,
39
00:04:40,863 --> 00:04:42,282
nó đánh đuổi được chúng.
40
00:04:45,743 --> 00:04:47,829
Nhưng không thấy con nó đâu nữa.
41
00:04:58,006 --> 00:05:01,134
Cá heo con sẽ không sống sót nổi
nếu phải ở một mình.
42
00:05:25,908 --> 00:05:28,328
Nó đã được đoàn tụ với mẹ…
43
00:05:30,496 --> 00:05:32,040
và các đồng minh của mẹ.
44
00:05:33,416 --> 00:05:37,503
Cá con đã hiểu biết hơn
về quy luật của thế giới.
45
00:05:39,088 --> 00:05:43,676
Nhưng các bài học để trở thành cá heo
của nó chỉ mới bắt đầu.
46
00:05:57,815 --> 00:06:01,235
Cá heo là động vật có vú
hít thở không khí giống chúng ta.
47
00:06:03,946 --> 00:06:07,075
Tổ tiên của chúng từng sống trên đất liền,
48
00:06:08,659 --> 00:06:13,122
nhưng 50 triệu năm trước,
chúng đã làm một việc đáng kinh ngạc.
49
00:06:14,832 --> 00:06:16,125
Là rời khỏi đất liền
50
00:06:16,209 --> 00:06:18,836
để dấn thân vào đời sống thủy sinh.
51
00:06:24,133 --> 00:06:25,802
Trong khi một nhánh của gia đình
52
00:06:25,885 --> 00:06:29,514
trở thành cá voi tấm sừng hàm khổng lồ
lọc thức ăn từ nước…
53
00:06:31,933 --> 00:06:36,979
chúng lại biến thành thú săn mồi
có dáng thuôn, nhạy bén.
54
00:06:39,774 --> 00:06:44,445
Ngày nay, có hơn 40 loài cá heo đi săn
trong các đại dương trên thế giới.
55
00:06:50,034 --> 00:06:51,953
Từ các vùng biển nhiệt đới…
56
00:06:55,915 --> 00:06:57,834
đến biển ở vùng cực,
57
00:06:59,419 --> 00:07:03,548
và thậm chí là ở những con sông
sâu cả nghìn mét bên trong đất liền.
58
00:07:05,466 --> 00:07:07,427
Bất cứ nơi nào có con mồi,
59
00:07:08,386 --> 00:07:11,806
thì sẽ có một con cá heo
nghĩ ra cách thông minh để bắt nó.
60
00:07:21,441 --> 00:07:24,986
Cá voi sát thủ
là thành viên to con nhất trong gia đình.
61
00:07:27,155 --> 00:07:30,283
Chúng có thể phát triển
tới gần 9,1 mét chiều dài
62
00:07:30,366 --> 00:07:33,119
và nặng tới bảy tấn.
63
00:07:37,790 --> 00:07:41,461
Mỗi con cần ăn hơn 45 ký thức ăn mỗi ngày.
64
00:07:43,713 --> 00:07:46,132
Vào mùa đông vùng cực thì chả dễ dàng gì.
65
00:07:46,924 --> 00:07:49,218
Trừ khi nó biết phải tìm ở đâu.
66
00:07:53,806 --> 00:07:55,141
KVALØYA
BIỂN NA UY
67
00:07:55,224 --> 00:07:58,311
NHIỆT ĐỘ NƯỚC SÁU ĐỘ C
68
00:08:02,690 --> 00:08:04,609
Trong những tháng lạnh nhất,
69
00:08:04,692 --> 00:08:08,362
con mồi ưa thích của chúng
trốn trong các vịnh hẹp băng hà khép kín.
70
00:08:13,743 --> 00:08:14,660
Cá trích.
71
00:08:15,995 --> 00:08:19,081
Lên đến hàng tỉ con.
72
00:08:31,344 --> 00:08:35,181
Việc xác định vị trí chính xác của chúng
có thể rất khó khăn.
73
00:08:39,560 --> 00:08:41,521
Bắt được chúng còn khó hơn.
74
00:08:50,988 --> 00:08:53,866
Được con cái dày dạn kinh nghiệm dẫn dắt,
75
00:08:54,408 --> 00:08:58,621
gia đình cá voi
nhắm vào đàn cá lớn mà lao vào.
76
00:09:02,250 --> 00:09:04,585
Chừng nào lũ cá trích còn giữ đội hình,
77
00:09:05,920 --> 00:09:07,964
chừng đó càng khó bắt lẻ từng con.
78
00:09:18,891 --> 00:09:21,018
Nhưng lũ cá voi sát thủ có kế hoạch.
79
00:09:24,063 --> 00:09:25,856
Với những tiếng kêu liên hồi,
80
00:09:27,233 --> 00:09:29,652
và dùng bụng trắng để chiếu chớp sáng…
81
00:09:32,405 --> 00:09:35,366
chúng dồn lũ cá trích vào chỗ nông.
82
00:09:50,464 --> 00:09:54,302
Trong cơn hoảng loạn,
đàn cá nép lại càng ngày càng chặt hơn.
83
00:10:04,353 --> 00:10:05,479
Mãi cho đến khi
84
00:10:06,063 --> 00:10:08,608
lũ cá voi sát thủ có thể tấn công.
85
00:10:19,785 --> 00:10:24,081
Chúng đập thùy đuôi của mình
để tạo ra sóng áp suất mạnh.
86
00:10:29,170 --> 00:10:31,756
Tung ra hàng loạt các đòn hạ gục.
87
00:10:39,555 --> 00:10:41,515
Một khi lũ cá trích đã bị choáng,
88
00:10:42,224 --> 00:10:45,061
cá voi sát thủ có thể chậm rãi ăn.
89
00:11:09,043 --> 00:11:13,422
Cá heo tối đa hóa khả năng săn bắt
thành công bằng cách làm việc theo nhóm.
90
00:11:15,216 --> 00:11:20,096
Và ngoài đại dương rộng lớn, chúng có thể
hoạt động với quy mô hoành tráng.
91
00:11:25,059 --> 00:11:28,229
Một đàn cá heo Spinner đang bơi dồn dập.
92
00:11:30,523 --> 00:11:34,193
Một siêu đàn có đến hơn cả nghìn con.
93
00:11:51,085 --> 00:11:54,046
Lực lượng săn bắt của chúng
hiệu quả đến mức
94
00:11:54,755 --> 00:11:57,842
nghỉ đi săn một thời gian cũng chả sao.
95
00:12:07,893 --> 00:12:10,187
FERNANDO DE NORONHA
BẮC ĐẠI TÂY DƯƠNG
96
00:12:10,271 --> 00:12:11,522
NHIỆT ĐỘ NƯỚC 26 ĐỘ C
97
00:12:11,605 --> 00:12:13,441
Cách Brazil 321,8 km về phía Đông,
98
00:12:14,608 --> 00:12:17,153
quần đảo này là điểm dừng chân ưa thích
99
00:12:17,236 --> 00:12:19,196
của cá heo Spinner Đại Tây Dương.
100
00:12:22,908 --> 00:12:25,327
Chúng tiến đến các vịnh nông trên đảo.
101
00:12:28,581 --> 00:12:32,418
Những con đầu tiên cập bến có vẻ hào hứng.
102
00:12:47,933 --> 00:12:51,645
Các vận động viên thể dục Thế vận hội
của gia đình cá heo.
103
00:12:52,396 --> 00:12:55,441
Chúng có thể nhảy cao ba mét
104
00:12:56,233 --> 00:12:58,277
và xoay mình bảy lần.
105
00:13:11,123 --> 00:13:12,833
Nhìn có vẻ vui thật đấy.
106
00:13:15,044 --> 00:13:18,756
Mà người ta cho là các trò nhào lộn này
thực ra ý nghĩa hơn thế.
107
00:13:26,096 --> 00:13:30,768
Có lẽ chúng đang giao tiếp, chào hỏi
mấy con cá heo khác đang vào vịnh.
108
00:13:45,825 --> 00:13:47,618
Vì có số lượng ở mức an toàn,
109
00:13:48,452 --> 00:13:50,621
bầy Spinner có thể thả lỏng.
110
00:14:02,466 --> 00:14:04,885
Nhưng chúng không thể thả lỏng hoàn toàn,
111
00:14:05,427 --> 00:14:07,012
nếu không sẽ chết đuối.
112
00:14:08,389 --> 00:14:11,767
Vậy nên chúng lần lượt tắt một bên não,
113
00:14:13,853 --> 00:14:16,480
chừa một bên mắt
để nhìn xem đang bơi đi đâu.
114
00:14:18,190 --> 00:14:20,818
Bơi trong khi ngủ, với một nửa tốc độ.
115
00:14:27,616 --> 00:14:29,994
Trong khi cá heo lớn tuổi nghỉ ngơi,
116
00:14:31,370 --> 00:14:33,998
các thanh niên cá heo thì chơi đùa.
117
00:14:56,478 --> 00:14:58,480
Trò chơi bắt rong biển.
118
00:15:28,218 --> 00:15:30,387
Trò này có vẻ đơn giản.
119
00:15:33,807 --> 00:15:37,353
Nhưng trò chơi này
phức tạp một cách đáng ngạc nhiên.
120
00:15:39,563 --> 00:15:41,732
Điều khiển vật thể,
121
00:15:43,025 --> 00:15:46,111
sao chép động tác và quan trọng nhất,
122
00:15:46,195 --> 00:15:47,780
là thấu hiểu nhau,
123
00:15:48,864 --> 00:15:51,617
một kỹ năng mà mỗi cá heo nhỏ
124
00:15:51,700 --> 00:15:54,453
đều phải thành thạo khi nó lớn lên.
125
00:15:55,454 --> 00:15:56,872
BAHAMAS
BẮC ĐẠI TÂY DƯƠNG
126
00:15:56,956 --> 00:15:59,416
NHIỆT ĐỘ NƯỚC 26 ĐỘ C
127
00:16:00,334 --> 00:16:02,211
Đến khi được một tuổi,
128
00:16:02,294 --> 00:16:06,674
một con cá heo đốm Đại Tây Dương con
đã gần nói được tiếng cá heo rồi.
129
00:16:22,189 --> 00:16:25,859
Đa phần có thể giao tiếp
thông qua ngôn ngữ cơ thể và xúc giác.
130
00:16:27,695 --> 00:16:29,780
Cái chạm vào vây để trấn an,
131
00:16:30,781 --> 00:16:32,282
giống như nắm tay vậy.
132
00:16:35,369 --> 00:16:39,373
Nhưng có một số điều
chỉ có thể truyền đạt bằng âm thanh.
133
00:16:42,960 --> 00:16:45,337
Mẹ nó lặp lại tiếng kêu độc nhất vô nhị.
134
00:16:48,799 --> 00:16:50,384
Tiếng rít đặc trưng của mẹ.
135
00:16:53,429 --> 00:16:55,973
Tiếng đó giúp nó
tìm thấy mẹ trong đám đông.
136
00:17:00,602 --> 00:17:02,896
Và một khi nó học được cách bắt chước,
137
00:17:02,980 --> 00:17:05,149
nó có thể gọi mẹ bằng tên rồi.
138
00:17:08,027 --> 00:17:11,697
Giờ là lúc để nó thử tự mình rít lên.
139
00:17:16,452 --> 00:17:17,745
Giống như trẻ con,
140
00:17:17,828 --> 00:17:20,664
cá heo mất rất nhiều năm để học nói.
141
00:17:23,125 --> 00:17:25,085
Và một khi đã bắt đầu nói rồi,
142
00:17:28,255 --> 00:17:30,966
chúng không bao giờ ngừng lại cả.
143
00:17:38,223 --> 00:17:42,186
Nhưng kỹ năng về sóng âm của cá heo
giỏi đến mức không tả được.
144
00:17:48,108 --> 00:17:52,071
Những con cá heo mũi chai địa phương
đang tìm thức ăn dưới đáy biển.
145
00:17:54,073 --> 00:17:56,283
Có vẻ ở đây không có nhiều đồ ăn.
146
00:17:58,327 --> 00:18:01,997
Nhưng chúng có thể thấy
những thứ mà ta không thể.
147
00:18:09,338 --> 00:18:12,424
Chúng phát ra một hồi
những tiếng lách cách cao độ.
148
00:18:13,634 --> 00:18:16,595
- Tần số 500
- Hz.
149
00:18:24,645 --> 00:18:26,647
Và diễn giải âm thanh vọng lại
150
00:18:26,730 --> 00:18:29,566
để xác định vị trí cá trốn trong cát.
151
00:18:52,381 --> 00:18:55,801
Định vị bằng tiếng vang
là giác quan thứ sáu phi thường…
152
00:18:57,845 --> 00:19:03,183
cho phép cá heo đi săn
ở những nơi khó nhất.
153
00:19:05,018 --> 00:19:07,062
NAM CAROLINA
BẮC ĐẠI TÂY DƯƠNG
154
00:19:07,146 --> 00:19:09,356
NHIỆT ĐỘ NƯỚC 26 ĐỘ C
155
00:19:15,112 --> 00:19:16,488
Một cửa sông đầy bùn,
156
00:19:17,447 --> 00:19:19,992
và thủy triều đang rút xuống.
157
00:19:21,702 --> 00:19:25,998
Vào lúc này, bơi vào đất liền
có thể là một bước đi mạo hiểm.
158
00:19:38,677 --> 00:19:43,265
Nhưng con cá heo này biết
cửa sông đầy ắp cá.
159
00:19:53,901 --> 00:19:55,903
Sử dụng định vị bằng tiếng vang,
160
00:19:55,986 --> 00:19:58,739
nó có thể định hướng trong vùng nước mặn
161
00:19:58,822 --> 00:20:00,616
và tìm con mồi của nó.
162
00:20:08,665 --> 00:20:13,337
Vấn đề duy nhất là, khi thủy triều xuống,
chúng trốn trong các bãi hàu.
163
00:20:15,214 --> 00:20:18,425
Việc xông vào sẽ làm rách
lớp da nhạy cảm của nó.
164
00:20:20,719 --> 00:20:22,054
Bằng cách nào đó,
165
00:20:22,137 --> 00:20:25,098
nó phải làm lũ cá bơi ra chỗ thoáng.
166
00:20:38,820 --> 00:20:42,741
Bằng cách quẫy đuôi của mình,
nó xua chúng ra khỏi chỗ trốn
167
00:20:43,825 --> 00:20:47,246
và hướng về phía bờ cát,
vị trí an toàn để tấn công.
168
00:20:55,712 --> 00:20:58,966
Chỉ có vài con cá heo
học được cách săn mồi như thế này.
169
00:21:03,679 --> 00:21:05,764
Và kỹ thuật này chỉ hiệu quả
170
00:21:05,847 --> 00:21:08,058
trong vài giờ mỗi ngày thôi.
171
00:21:14,731 --> 00:21:17,317
Khi thủy triều bắt đầu lên,
172
00:21:17,401 --> 00:21:19,319
lũ cá sẽ phân tán.
173
00:21:22,698 --> 00:21:24,616
Phải có một chiến lược mới.
174
00:21:28,662 --> 00:21:30,664
Cô cá heo hợp lại cùng bạn bè
175
00:21:31,999 --> 00:21:35,460
và chúng cùng nhau hướng tới
các con kênh rộng lớn hơn.
176
00:21:39,506 --> 00:21:40,382
Và rồi…
177
00:21:42,384 --> 00:21:43,593
chúng chờ đợi.
178
00:22:28,013 --> 00:22:30,223
Mỗi lần có một đàn cá bơi qua,
179
00:22:30,307 --> 00:22:32,184
lũ cá heo sẽ tấn công,
180
00:22:33,852 --> 00:22:36,980
tạo ra những con sóng hình cánh cung
cuốn cá vào bờ.
181
00:22:54,581 --> 00:22:58,335
Thông qua việc định vị bằng tiếng vang
và phối hợp với nhau,
182
00:22:58,418 --> 00:23:01,546
chúng đã hô biến ra một bữa tiệc từ bùn.
183
00:23:08,261 --> 00:23:13,433
Ngoài đại dương xanh, cá heo phải thúc đẩy
siêu giác quan của mình đến giới hạn.
184
00:23:14,518 --> 00:23:16,269
NHIỆT ĐỘ NƯỚC 21 ĐỘ C
185
00:23:21,066 --> 00:23:23,860
Thử thách của việc đi săn
trong vực thẳm đã tạo ra
186
00:23:23,944 --> 00:23:27,823
một trong những loài cá heo
phi thường nhất trong tất cả.
187
00:23:48,468 --> 00:23:51,138
Vẻ ngoài của cá voi hoa tiêu có thể kỳ lạ,
188
00:23:51,763 --> 00:23:55,892
nhưng những cái trán có gù
chứa bí quyết thành công của chúng.
189
00:23:57,185 --> 00:23:59,813
Chúng chiếu các chùm sóng âm tầm xa
190
00:23:59,896 --> 00:24:01,231
đến hàng trăm mét,
191
00:24:02,274 --> 00:24:06,069
khả năng định vị bằng tiếng vang
mạnh nhất trong các loài cá heo.
192
00:24:13,702 --> 00:24:16,830
Nó cho phép cá voi hoa tiêu
săn được những đàn mực
193
00:24:16,913 --> 00:24:19,040
ở độ sâu hơn 800 mét.
194
00:24:29,426 --> 00:24:33,138
Nhưng các con non
không thể nhịn thở đủ lâu để bơi theo.
195
00:24:37,517 --> 00:24:40,645
Nên là cả gia đình thay phiên nhau
196
00:24:40,729 --> 00:24:42,689
trông trẻ trên mặt nước.
197
00:24:45,942 --> 00:24:48,653
Bà cá này hơn 50 tuổi rồi.
198
00:24:49,988 --> 00:24:53,325
Nhưng nó vẫn có thể tạo ra sữa
để các con non được ăn no.
199
00:25:02,417 --> 00:25:05,879
Loài cá heo này sống đến 70 năm
200
00:25:06,880 --> 00:25:09,174
và ở bên gia đình suốt cuộc đời chúng.
201
00:25:10,050 --> 00:25:13,178
Có lẽ là mối quan hệ lâu dài nhất,
trung thành nhất
202
00:25:13,261 --> 00:25:15,013
của bất kỳ loài động vật nào.
203
00:25:22,437 --> 00:25:24,606
Khi nhóm đi săn trồi lên,
204
00:25:24,689 --> 00:25:26,775
thì rõ ràng là chúng đã thành công.
205
00:25:32,781 --> 00:25:34,366
Đến lúc đi tiếp rồi.
206
00:25:35,659 --> 00:25:39,162
Trong tâm trí của bà
là bản đồ ngôi nhà đại dương của chúng.
207
00:25:39,955 --> 00:25:43,792
Nó lắng nghe
âm thanh của sóng vỗ vào các hòn đảo
208
00:25:43,875 --> 00:25:46,545
và các dòng chảy quanh cửa biển.
209
00:25:49,548 --> 00:25:52,342
Các cột mốc âm thanh vẽ ra lộ trình.
210
00:25:59,349 --> 00:26:00,517
Nhưng đôi khi,
211
00:26:01,810 --> 00:26:04,479
đến cả các hoa tiêu vĩ đại này
cũng sẽ bị lạc.
212
00:26:09,776 --> 00:26:10,819
Mỗi năm,
213
00:26:11,653 --> 00:26:15,282
hàng trăm con cá heo
mắc cạn trên các bãi biển trên thế giới.
214
00:26:16,241 --> 00:26:18,785
Cá voi hoa tiêu thường bị nhất.
215
00:26:20,954 --> 00:26:23,915
Chỉ cần một hoặc hai con đi chệch hướng…
216
00:26:26,001 --> 00:26:29,963
thì các thành viên gia đình
sẽ cảm thấy phải bơi đến bên cạnh chúng.
217
00:26:33,133 --> 00:26:36,636
Đôi khi tiếng gọi cầu cứu của chúng
kéo cả trăm con nữa đến.
218
00:26:44,436 --> 00:26:46,354
Thiên tai,
219
00:26:46,438 --> 00:26:48,815
ô nhiễm tiếng ồn, và sức khỏe yếu
220
00:26:48,898 --> 00:26:50,650
đều góp phần gây ra cái chết.
221
00:26:53,570 --> 00:26:57,657
Nhưng nguyên nhân chính xác
của các sự kiện này vẫn chưa được hiểu rõ.
222
00:27:04,623 --> 00:27:08,126
Người ta làm mọi thứ có thể
để giữ cá voi mắc cạn sống sót
223
00:27:08,209 --> 00:27:10,920
và cố gắng giúp chúng trở lại biển.
224
00:27:20,430 --> 00:27:24,059
Mối liên hệ giữa con người và cá heo
rất sâu sắc.
225
00:27:25,685 --> 00:27:30,106
Ta và chúng có chung khía cạnh tìm kiếm
cảm giác mạnh mà chỉ vài loài động vật có.
226
00:27:31,232 --> 00:27:35,862
Và ta thể hiện mình bằng những cách
chả có vai trò rõ rệt nào với sự sống còn.
227
00:27:41,034 --> 00:27:43,828
Nhưng có vẻ như các trò chơi này
có mục đích.
228
00:27:46,289 --> 00:27:48,667
Nó sản xuất ra một lượng lớn hoóc-môn
229
00:27:48,750 --> 00:27:51,920
tạo ra cảm giác tự tin và vui vẻ.
230
00:27:53,630 --> 00:27:56,883
Việc chơi cùng nhau
giúp tăng cường các cảm xúc này…
231
00:27:59,052 --> 00:28:03,014
khuyến khích tinh thần đồng đội
và dành thời gian cho bạn bè.
232
00:28:17,070 --> 00:28:20,532
Có lẽ đây là lý do cá heo
tìm sự đồng hành từ các con khác.
233
00:28:34,754 --> 00:28:36,464
Chơi đùa với đồng loại.
234
00:28:41,720 --> 00:28:42,679
Với chúng ta.
235
00:28:46,558 --> 00:28:48,560
Và với các loài động vật khác.
236
00:29:15,336 --> 00:29:18,256
Cá heo nổi tiếng với bản tính thân thiện.
237
00:29:20,425 --> 00:29:22,844
Nhưng chúng cũng có mặt xấu tính.
238
00:29:25,180 --> 00:29:27,098
PATAGONIA
NAM ĐẠI TÂY DƯƠNG
239
00:29:27,182 --> 00:29:29,434
NHIỆT ĐỘ NƯỚC 12 ĐỘ C
240
00:29:36,608 --> 00:29:39,944
Khi những kẻ săn mồi
hàng đầu đại dương đi săn,
241
00:29:40,028 --> 00:29:42,071
chẳng có thứ gì được an toàn.
242
00:30:01,591 --> 00:30:04,177
Cá voi trơn phương Nam.
243
00:30:06,304 --> 00:30:08,681
Nặng tới 80 tấn.
244
00:30:10,058 --> 00:30:12,852
Nặng gấp mười lần một con cá voi sát thủ.
245
00:30:21,319 --> 00:30:23,196
Nhưng vì hành động theo nhóm,
246
00:30:24,072 --> 00:30:26,741
cá voi sát thủ
gần như không thể bị ngăn cản.
247
00:30:32,038 --> 00:30:34,457
Cá voi trơn tiến thẳng đến vùng nước nông
248
00:30:34,541 --> 00:30:36,543
để tránh bị tấn công từ bên dưới.
249
00:30:40,880 --> 00:30:43,842
Nhưng cá voi sát thủ đâu bỏ cuộc dễ thế.
250
00:30:48,012 --> 00:30:49,848
Thay phiên nhau,
251
00:30:49,931 --> 00:30:52,851
chúng đập vào sườn lũ cá voi,
252
00:30:52,934 --> 00:30:54,727
đánh vào chỗ đau của chúng.
253
00:31:05,029 --> 00:31:07,073
Lũ cá voi tấn công lại.
254
00:31:35,018 --> 00:31:39,147
Nhưng chỉ khi âm thanh của sự vật lộn
thu hút nhiều cá voi trơn đến hơn
255
00:31:40,690 --> 00:31:43,693
thì lũ cá voi sát thủ mới chịu lùi bước.
256
00:31:50,533 --> 00:31:53,286
Khả năng tấn công con mồi lớn đến thế
của cá voi sát thủ
257
00:31:53,369 --> 00:31:55,872
làm chúng có biệt danh "sát thủ cá voi",
258
00:31:56,623 --> 00:31:57,457
hoặc là
259
00:31:58,166 --> 00:31:59,375
"cá voi sát thủ".
260
00:32:02,879 --> 00:32:05,548
Cá heo không chỉ là
những kẻ săn mồi tàn nhẫn.
261
00:32:06,591 --> 00:32:10,178
Chúng cũng có thể hung hãn với nhau
một cách đáng ngạc nhiên.
262
00:32:13,681 --> 00:32:15,642
BAHAMAS
BẮC ĐẠI TÂY DƯƠNG
263
00:32:15,725 --> 00:32:18,686
NHIỆT ĐỘ NƯỚC 26 ĐỘ C
264
00:32:24,359 --> 00:32:26,110
Đến năm lên sáu tuổi,
265
00:32:26,194 --> 00:32:28,154
chú cá heo đốm trẻ này
266
00:32:28,237 --> 00:32:31,366
cuối cùng đã phát triển
các đốm đặc trưng của mình.
267
00:32:37,330 --> 00:32:39,207
Nó đã ít gặp mẹ hơn
268
00:32:41,042 --> 00:32:44,253
và dành nhiều thời gian
đi chơi với bạn bè hơn.
269
00:32:48,841 --> 00:32:52,512
Xây dựng liên minh là bước rất quan trọng
trong những năm đầu.
270
00:33:02,730 --> 00:33:06,567
Cá heo hình thành các mối quan hệ
nhiều hơn và sâu sắc hơn
271
00:33:06,651 --> 00:33:09,821
bất kỳ loài động vật nào
ngoại trừ chúng ta.
272
00:33:14,951 --> 00:33:18,162
Khi nó trưởng thành,
cuộc sống sẽ trở nên phức tạp hơn.
273
00:33:22,083 --> 00:33:24,585
Và nó sẽ cần tất cả bạn bè nó có thể có.
274
00:33:36,723 --> 00:33:40,309
Một cộng đồng cá heo mũi chai
ở bang Tây Úc
275
00:33:40,393 --> 00:33:45,314
được coi là xã hội cá heo
phức tạp nhất trong tất cả.
276
00:33:48,276 --> 00:33:50,945
Có 2.000 con sống trong một vịnh này.
277
00:33:55,658 --> 00:33:57,535
VỊNH SHARK
ẤN ĐỘ DƯƠNG
278
00:33:57,618 --> 00:34:00,538
NHIỆT ĐỘ NƯỚC 21 ĐỘ C
279
00:34:02,081 --> 00:34:04,208
Trong mùa sinh sản,
280
00:34:04,292 --> 00:34:07,670
thì người quen
trở nên quan trọng hơn bao giờ hết.
281
00:34:09,714 --> 00:34:11,632
Những con đực có thể lập nhóm
282
00:34:11,716 --> 00:34:14,218
sẽ có cơ hội giành được bạn tình cao hơn.
283
00:34:28,316 --> 00:34:31,194
Bộ ba này đi chơi ở phía Đông của vịnh.
284
00:34:37,492 --> 00:34:41,496
Chúng đã là bạn thân suốt 20 năm rồi.
285
00:34:44,791 --> 00:34:49,253
Cách bơi đồng bộ cho thấy
chúng gắn bó keo sơn thế nào.
286
00:34:51,714 --> 00:34:55,843
Và các động tác vũ đạo có dàn dựng
giúp gây ấn tượng với con khác giới.
287
00:35:02,892 --> 00:35:04,852
Động tác bơi chéo này.
288
00:35:07,230 --> 00:35:08,481
Động tác bơi bướm.
289
00:35:12,068 --> 00:35:13,861
Cú chạm đuôi của bộ đôi.
290
00:35:16,114 --> 00:35:17,949
Động tác lặn đồng điệu này.
291
00:35:20,118 --> 00:35:21,494
Bước nhảy kép.
292
00:35:22,954 --> 00:35:24,664
Động tác nhảy Tango.
293
00:35:25,206 --> 00:35:29,001
Và động tác gà trống gật gù lộn ngược.
294
00:35:32,213 --> 00:35:33,756
Bài nhảy càng khéo léo,
295
00:35:34,257 --> 00:35:35,967
thì chúng càng có vẻ thu hút.
296
00:35:41,514 --> 00:35:45,518
Dù vậy, thường phải mất nhiều ngày
mới cưa đổ được con cái.
297
00:35:51,649 --> 00:35:54,360
Và giờ chúng có đối thủ rồi.
298
00:35:56,487 --> 00:36:00,074
Ở phía Tây,
các băng nhóm đối thủ đang hình thành.
299
00:36:03,369 --> 00:36:06,080
Bộ ba phía Đông cần viện trợ.
300
00:36:08,958 --> 00:36:11,752
Nên chúng gọi hội bạn bè lớn hơn đến.
301
00:36:31,397 --> 00:36:33,774
Các băng yếu hơn thường sẽ rút lui.
302
00:36:35,568 --> 00:36:37,945
Nhưng khi hai bên ngang sức nhau,
303
00:36:39,238 --> 00:36:42,200
các trận chiến có thể
gây thương tích nghiêm trọng.
304
00:37:30,039 --> 00:37:31,332
Một giờ sau,
305
00:37:32,124 --> 00:37:33,417
mọi chuyện kết thúc.
306
00:37:38,297 --> 00:37:41,550
Nhờ lòng trung thành sâu sắc
và tinh thần đồng đội vững chãi,
307
00:37:41,634 --> 00:37:44,178
những người bạn phía Đông đã chiến thắng
308
00:37:44,887 --> 00:37:48,641
và giành được cơ hội làm cha
của thế hệ tiếp theo.
309
00:37:52,770 --> 00:37:54,897
Trí thông minh và sự hợp tác
310
00:37:54,981 --> 00:37:58,943
đã cho phép cá heo
lèo lái đời sống trong đại dương.
311
00:38:01,362 --> 00:38:04,031
Nhưng nhà của chúng
đang thay đổi nhanh chóng.
312
00:38:08,577 --> 00:38:12,707
Ngay cả những con vật dễ thích nghi này
cũng đang vật lộn để đương đầu.
313
00:38:18,587 --> 00:38:20,798
Biển của ta đang trở nên ồn ào hơn.
314
00:38:22,800 --> 00:38:23,718
Ấm hơn.
315
00:38:25,469 --> 00:38:26,804
Và ô nhiễm hơn.
316
00:38:34,270 --> 00:38:35,896
Thay vì rong biển,
317
00:38:35,980 --> 00:38:39,108
bây giờ nhiều cá heo chơi với túi nhựa.
318
00:38:49,618 --> 00:38:53,914
Việc nuốt phải rác
giết chết hơn 100.000 động vật biển có vú
319
00:38:53,998 --> 00:38:55,416
mỗi năm.
320
00:38:56,334 --> 00:38:58,586
Và sự ô nhiễm hóa chất
321
00:38:58,669 --> 00:39:01,339
đe dọa khả năng sinh sản của chúng.
322
00:39:04,717 --> 00:39:09,305
Nhưng đánh bắt quy mô công nghiệp
là vấn đề lớn nhất mà cá heo phải đối mặt.
323
00:39:11,974 --> 00:39:15,728
Nó làm cạn nguồn thức ăn quan trọng
của chúng nhanh chóng và nhấn chìm
324
00:39:15,811 --> 00:39:19,190
hàng trăm nghìn con cá heo mỗi năm.
325
00:39:28,282 --> 00:39:31,369
Tuy nhiên, dù là thay đổi nhỏ
trong hành động của ta
326
00:39:31,452 --> 00:39:33,704
cũng có thể tạo ra sự khác biệt lớn.
327
00:39:35,414 --> 00:39:37,416
NAM CAROLINA
BẮC ĐẠI TÂY DƯƠNG
328
00:39:37,500 --> 00:39:40,169
NHIỆT ĐỘ NƯỚC 17 ĐỘ C
329
00:39:47,385 --> 00:39:49,387
Khi ngư dân đánh bắt tôm…
330
00:39:52,056 --> 00:39:54,558
các động vật khác bị mắc vào lưới của họ.
331
00:39:57,061 --> 00:40:00,564
Nhưng các ngư dân này
giờ đã lắp thêm các lỗ thoát đặc biệt
332
00:40:00,648 --> 00:40:02,983
để các con vật lớn hơn có thể thoát ra.
333
00:40:06,153 --> 00:40:09,365
Và cá heo mũi chai địa phương
đã học cách tìm ra chúng ,
334
00:40:10,825 --> 00:40:14,745
sử dụng các lỗ thoát hiểm
để lấy được chiến lợi phẩm là lũ cá.
335
00:40:31,387 --> 00:40:34,682
Tiến vào các cái bẫy chết chóc này
là hành động mạo hiểm.
336
00:40:38,769 --> 00:40:41,689
Nhưng những con cá heo đói bụng này
vẫn sẽ liều.
337
00:40:56,495 --> 00:40:58,497
Và các ngư dân bao dung cho chúng.
338
00:41:01,208 --> 00:41:03,127
Mẻ bắt của họ đâu bị mất mát gì.
339
00:41:08,466 --> 00:41:11,218
Ta vẫn còn nhiều điều
để tìm hiểu về cá heo.
340
00:41:12,011 --> 00:41:15,389
Và trong khi một số loài
đang trên bờ vực tuyệt chủng,
341
00:41:17,057 --> 00:41:20,311
những loài mới vẫn đang được phát hiện.
342
00:41:21,437 --> 00:41:23,397
MOCAJUBA
SÔNG TOCANTINS
343
00:41:23,481 --> 00:41:25,566
NHIỆT ĐỘ NƯỚC 28 ĐỘ C
344
00:41:26,650 --> 00:41:31,280
Từ lâu người ta cho rằng
có năm loài cá heo sông trên thế giới.
345
00:41:31,989 --> 00:41:35,618
Giờ các nhà sinh học tin rằng
họ đã phát hiện ra loài thứ sáu.
346
00:41:37,328 --> 00:41:40,789
Chỉ có khoảng
1.000 con cá heo sông Araguaia
347
00:41:40,873 --> 00:41:42,500
được cho là đang tồn tại.
348
00:41:46,253 --> 00:41:48,005
Nhưng mỗi ngày
349
00:41:48,088 --> 00:41:52,760
ở thị trấn tại Brazil này, luôn có
một số lượng nhỏ của chúng đến chơi.
350
00:41:54,887 --> 00:41:58,432
Trẻ em địa phương nôn nóng chờ gặp chúng.
351
00:42:03,687 --> 00:42:08,108
Thật dễ dàng để hiểu vì sao các em bị
những con vật kỳ diệu này hấp dẫn.
352
00:42:12,696 --> 00:42:16,992
Con người và cá heo có thể
sống ở những thế giới rất khác nhau,
353
00:42:19,495 --> 00:42:22,998
nhưng ta và chúng
lại giống nhau rất nhiều về bản tính.
354
00:42:30,089 --> 00:42:32,800
Một mối liên hệ sâu sắc
cần được trân trọng
355
00:42:33,676 --> 00:42:36,053
đến tận các thế hệ sau này.
356
00:43:31,358 --> 00:43:36,447
Biên dịch: Joy Ng